काठमाडौं –
‘झु ठ बोले कौवा का टे’ भनाई तपाइले सुन्नु भएको होला तर सेतो काग देख्नुभएको छ ? काग सधैं कालो हुन्छ भन्ने तपाइले भन्नुहुनेछ तर आज हामी तपाईलाई एउटा यस्तो सेतो कागको बारेमा बताउनेछौँ, जसको बारेमा तपाईले कमै सुन्नु भएको होला ।
सामान्यतया हाम्रो वरपर पाइने कागहरू कालो हुन्छन् र तिनीहरूलाई अशुभ मानिन्छ तर सेतो कागलाई अशुभ मानिँदैन र भारत मध्यप्रदेशको दत्तवारामा यस्ता कागहरू देखिएका छन् ।
यसअघि सन् २०१७ मा पनि सतनामा सेतो काग देखिएका थिए । तर, कागको रङ परिवर्तन हुनुको पछाडि वैज्ञानिक कारण छन् ।
सेतो कागहरू पनि अन्य कालो कागहरू जस्तै हुन्छन् तर वंशाणुगत कारण केही कागहरूको रङ सेतो हुन्छ । संसारमा यस्ता धेरै प्रजातिका काग छन्, जसको शरीरमा कतै सेतो दाग हुन्छ।
तर, पौराणिक मान्यता अनुसार काग सेतोबाट कालो हुने फरक कथा छ । मान्यता अनुसार धेरै पहिले एक ऋषिले सेतो कागलाई अमृत खोज्न पठाएर अमृतको जानकारी मात्र ल्याउन आदेश दिएका थिए ।
वर्षौंको मिहिनेतपछि सेतो कागले अमृत फेला पार्यो, तर यति मिहिनेतपछि उसलाई पनि अमृत पि उ न लालसा भयो । कागले अमृत पि ए र ऋषिलाई यसबारे जानकारी गरायो।
अमृत पि ए को कुरा सुनेर ऋषि कागमाथि रिसाए र श्रा प दिए कि प्रतिज्ञा तोडेर उसले आफ्नो अपवित्र चुचुरोले पवित्र अमृत टिपेको छ, त्यसैले मानिसहरूले उसलाई घृ णा गर्नेछन् र सधैं अशुभ मानेर उहाँको दु ष्ट ता गर्नेछन् ।
यो श्रा प दिएर भिक्षुले आफ्नो कमण्डलुको कालो पानीमा सेतो कागलाई डु बा ए पछि कागको रंग कालो भयो । तर, सेतो कागका बारेमा चराविज्ञहरू लाखौं कागमध्ये एउटाको रंग सेतो हुने विश्वास गर्छन् ।
यो सेतो काग देखेको नर्मदा नदीको किनारमा रहेको गाउँपालिकाका स्थानीय बासिन्दाका अनुसार उक्त काग विगत तीन दिनदेखि यताउता घुमिरहेको छ ।
भूगर्भशास्त्रका प्राध्यापकका अनुसार अ ल्बि नि ज्म प्रक्रिया पूरा नभएका कारण केही काग मौलिक रंगका नभई सेतो रङका जन्मिएका छन् ।
